Chào bạn, vấn đề bạn mô tả trên biến tần SRNE là một lỗi khá đặc trưng liên quan đến mạch điều khiển quạt (Fan Drive Circuit). Dựa trên mô tả kỹ thuật của bạn, mình có thể phân tích nguyên nhân và hướng xử lý như sau:
1. Phân tích sơ đồ mạch và hiện tượng
Mạch của bạn đang hoạt động theo dạng Switching (Đóng/Ngắt) thay vì PWM (Điều tiết tốc độ).
-
CPU -> R1 -> Q1 (NPN): Q1 đóng vai trò nhận tín hiệu điều khiển.
-
Q2 (PNP): Đóng vai trò làm công tắc chính cấp nguồn 12V cho quạt.
-
Hiện tượng “chạm que đo là chạy/dừng”: Đây là dấu hiệu của việc chân B của Q1 đang bị “trôi” (floating) hoặc tín hiệu từ CPU không dứt khoát. Khi bạn chạm que đo, cơ thể bạn đóng vai trò như một điện trở/tụ điện giả lập mức logic giúp transistor lật trạng thái.
2. Các nguyên nhân khả thi
-
Hở điện trở kéo xuống (Pull-down resistor): Nếu mạch thiếu hoặc bị tăng trị số điện trở nối từ chân B của Q1 xuống GND, chân B sẽ rất nhạy cảm với nhiễu điện từ xung quanh, dẫn đến việc “lúc chạy lúc không”.
-
Hỏng transistor Q1 hoặc Q2: * Q1 có thể bị rò (leakage), dẫn đến việc luôn kích mở Q2 khiến quạt chạy hết công suất.
-
Q2 bị chập (short) chân E-C cũng gây ra tình trạng quạt quay 100% không ngừng.
-
-
Lỗi tín hiệu PWM từ CPU: CPU có thể vẫn xuất lệnh nhưng do đường mạch bị oxy hóa hoặc linh kiện đệm (R1) bị thay đổi trị số khiến áp kích không đủ ngưỡng.
-
Lỗi Fan Feedback (Lỗi 21): Biến tần SRNE báo lỗi 21 thường là lỗi quạt bị kẹt hoặc CPU không nhận được tín hiệu phản hồi (từ dây vàng/trắng của quạt). Khi bạn “ép” quạt chạy bằng cách chạm chân B, nếu quạt vẫn không báo được tốc độ về CPU, máy sẽ báo lỗi này.
3. Các bước kiểm tra và khắc phục
| Bước | Linh kiện cần kiểm tra | Cách xử lý |
| 1 | Điện trở R1 và R2 | Kiểm tra xem R2 (nối GND) có bị bong mối hàn không. Đo trị số xem có đúng thiết kế (thường là 1k – 10k ohm). |
| 2 | Transistor Q1 (NPN) | Thay thử Q1 (thường là dòng S8050 hoặc tương đương). Nếu Q1 rò, quạt sẽ chạy loạn xạ. |
| 3 | Transistor Q2 (PNP) | Kiểm tra xem Q2 có bị nóng quá mức không. Nếu quạt luôn chạy hết công suất, khả năng cao Q2 đã bị chập chân E-C. |
| 4 | Đường tín hiệu Feedback | Kiểm tra dây tín hiệu thứ 3 của quạt về board mạch. Nếu dây này đứt, CPU không thấy quạt quay sẽ ngắt lệnh hoặc báo lỗi 21. |
Gợi ý xử lý nhanh:
Bạn hãy thử hàn thêm một điện trở khoảng 4.7kΩ đến 10kΩ nối từ chân B của Q1 xuống GND. Việc này giúp triệt tiêu nhiễu và định rõ mức logic thấp khi CPU không xuất lệnh, giúp quạt không bị tình trạng “tự kích” khi có nhiễu.
Tiếp theo bạn nên làm gì?
Bạn có đồng hồ đo vạn năng không? Nếu có, hãy đo điện áp tại chân B của Q1 khi quạt đang “tự chạy” mà không có lệnh từ máy (lúc máy còn mát). Nếu áp ở đây lớn hơn 0.6V, chứng tỏ có dòng rò hoặc tín hiệu sai từ CPU.
Hãy cùng nhau kiểm tra linh kiện nhé.
