Lỗi ERR 09 trên biến tần – cần đo đúng chỗ

Lỗi ERR 09 trên biến tần – đo đúng chỗ là ra bệnh, đo sai là thay linh kiện cả đống

1. ERR 09 là lỗi gì? Vì sao thợ rất hay “dính đòn”?

ERR 09 là một trong những lỗi gây tranh cãi nhiều nhất khi sửa biến tần.

Có máy:

Vừa RUN là báo ERR 09
Có máy chạy được vài giây mới nhảy lỗi
Có máy không đấu motor vẫn báo ERR 09

Rất nhiều biến tần đã bị:

Thay IGBT
Thay tụ DC Bus
Thay cả bo driver

👉 Vẫn không hết lỗi.

Nguyên nhân không phải vì biến tần “khó tính”, mà vì:

ERR 09 không phải lỗi linh kiện đơn lẻ – nó là lỗi logic bảo vệ

2. Đừng vội tin “ERR 09 = lỗi quá dòng”

Rất nhiều tài liệu dịch sơ sài ghi:

ERR 09 = Over Current

👉 Đúng một phần – nhưng chưa đủ.

Trong thực tế sửa chữa, ERR 09 xuất hiện khi CPU phát hiện tín hiệu dòng bất thường, bao gồm:

Dòng thực
Dòng ảo
Dòng lệch pha
Dòng xuất hiện sai thời điểm

👉 Vì vậy:

Không tải vẫn có thể báo ERR 09
IGBT còn tốt vẫn báo ERR 09

3. Cấu trúc mạch liên quan trực tiếp đến ERR 09

Muốn sửa đúng ERR 09, phải hiểu 4 khối mạch chính:

🔧 1. Khối công suất (IGBT / MOSFET)

Sinh ra dòng thật
Nếu chập → lỗi thật

🔧 2. Khối đo dòng

Gồm:

Shunt trở / CT
Opamp khuếch đại (LM358, LF353…)
Mạch lọc RC

👉 Đây là thủ phạm số 1 gây ERR 09 giả

🔧 3. Khối driver

Kích gate IGBT
Nếu lệch pha / lệch biên độ → dòng không đều

🔧 4. CPU / DSP

So sánh dòng giữa các pha
Kiểm tra thời điểm xuất hiện dòng
Quyết định cắt lỗi

4. Các nguyên nhân thực tế gây ERR 09 (theo kinh nghiệm sửa)

🔥 Nhóm 1 – Mạch đo dòng bị lệch (GẶP NHIỀU NHẤT)

Biến tần sử dụng shunt hoặc CT để đo dòng.
Chỉ cần lệch vài chục mV, CPU đã hiểu là:

“Có dòng bất thường”

Biểu hiện:

RUN là lỗi
Không tải vẫn ERR 09
Đo IGBT thấy chưa chập

Nguyên nhân sâu:

Shunt trở tăng trị số do nhiệt
Opamp bị offset
Tụ lọc bị khô

Cách kiểm tra:

Đo điện áp offset mạch đo dòng khi chưa RUN
So sánh 3 pha
Pha nào lệch → tập trung xử

👉 Sai lầm thường gặp: chỉ đo thông mạch shunt → không phát hiện lỗi.

🔥 Nhóm 2 – Driver kích lệch pha

IGBT chưa chết, nhưng:

Gate pha A đủ 15V
Gate pha B chỉ lên 12–13V
Gate pha C lên chậm

👉 CPU phát hiện dòng lệch → ERR 09

Dấu hiệu:

Lỗi xuất hiện khi vừa kích xung
Không cần tải vẫn lỗi

Cách đo đúng:

Dùng oscilloscope
So biên độ + thời gian lên xuống của 3 pha
Không chỉ đo có/không

🔥 Nhóm 3 – DC Bus tụ còn áp nhưng ESR cao

Đây là lỗi rất nhiều thợ bỏ sót.

Tụ DC Bus:

Đo tĩnh: 300–320VDC (tưởng ok)
Khi kích xung: sụt áp nhanh, ripple lớn

👉 CPU hiểu:

“Dòng tăng đột ngột → bảo vệ”

Cách phát hiện:

Đo ripple DC Bus khi RUN
So với máy tương đương

👉 Nhiều ca chỉ cần thay tụ DC Bus là hết ERR 09.

🔥 Nhóm 4 – Nguồn phụ nuôi driver yếu

Nguồn 15V / 12V:

Đo đứng yên đủ
RUN là sụt

👉 Driver không kích đều → dòng lệch → ERR 09

Kinh nghiệm xương máu:

Đo nguồn khi biến tần đang RUN, không đo lúc chờ

🔥 Nhóm 5 – Nhiễu hoặc lỗi hồi tiếp

Opto hồi tiếp bị nhiễu
Mass đo dòng không sạch
Tụ decouple thiếu

👉 CPU nhận tín hiệu sai → báo ERR 09

🔥 Nhóm 6 – IGBT chết thật (nhưng KHÔNG NHIỀU)

IGBT chập:

ERR 09 xuất hiện ngay
Đo là thấy ngay

👉 Đây là nguyên nhân dễ nhất, nhưng lại hay bị dùng làm “lý do thay mò”.

5. Quy trình kiểm tra ERR 09 chuẩn kiểu thợ sửa chuyên sâu

Bước 1: Đo IGBT

Để loại trừ lỗi chập
Không thay vội

Bước 2: Kiểm tra mạch đo dòng

Offset
So pha
Opamp

Bước 3: So xung driver

Biên độ
Deadtime
Độ trễ

Bước 4: Đo DC Bus khi kích xung

Ripple
Sụt áp

Bước 5: Kiểm tra nguồn phụ

Đo khi RUN

👉 80% ERR 09 ra bệnh ở bước 2 & 3

6. Những sai lầm khiến sửa ERR 09 không bao giờ dứt

❌ Thấy ERR 09 là thay IGBT
❌ Không có oscilloscope nhưng vẫn nhận sửa
❌ Tin tuyệt đối vào đồng hồ số
❌ Không so pha

👉 Những lỗi này làm khách mất tiền – thợ mất uy tín

7. Khi nào nên dừng sửa và chuyển ca?

Nếu:

Đã thay IGBT
Đã thay tụ
Mà ERR 09 vẫn còn
Không xác định được mạch đo dòng

👉 Không nên sửa mò tiếp
👉 Lúc này cần thợ chuyên sâu mạch.

8. Cách TMN SOFT xử lý lỗi ERR 09

Tại TMN SOFT:

Không kết luận khi chưa đo xong
Không thay linh kiện theo cảm tính
Chỉ thay đúng khối gây lỗi

Rất nhiều máy:

Khách đã thay IGBT
Đến TMN SOFT chỉ cần xử mạch đo dòng
→ chạy ổn định lâu dài.

9. Kết luận của người làm nghề

ERR 09:

Không phải lỗi “đơn giản”
Không dành cho sửa đoán mò

👉 Muốn sửa dứt điểm:

Phải hiểu mạch
Phải đo đúng điểm
Phải có tư duy hệ thống

10. Khi nào bạn nên mang biến tần đến TMN SOFT?

✔ ERR 09 lặp lại nhiều lần
✔ Không tải vẫn lỗi
✔ Đã thay linh kiện nhưng không hết

👉 Đừng để thay sai làm hỏng nặng thêm

ERR 09 không đáng sợ
Đáng sợ là sửa mà không hiểu vì sao nó báo lỗi