“DC Bus đủ áp rồi mà, chắc CPU hỏng…”
👉 Thực tế DC Bus đủ áp ≠ biến tần chạy được.
DC Bus đủ áp nhưng biến tần không chạy – sai ở đâu và vì sao rất dễ sửa nhầm
1. Hiện tượng quá quen thuộc trong xưởng sửa
Rất nhiều biến tần mang đến TMN SOFT có chung tình trạng:
- Cấp nguồn → lên nguồn bình thường
- Đo DC Bus: 300–320VDC (hoặc 540–600VDC)
- Không báo lỗi ngay
- Bấm RUN → không chạy / nhảy lỗi / đứng im
Và câu nói quen thuộc:
“Bus đủ áp rồi, chắc CPU chết”
👉 Đây là suy luận sai lầm phổ biến nhất khi sửa biến tần.
2. Hiểu đúng: DC Bus đủ áp chỉ là điều kiện CẦN
DC Bus đủ áp nghĩa là:
- Mạch chỉnh lưu còn sống
- Tụ chưa đứt hoàn toàn
👉 Nhưng để biến tần chạy được, cần ít nhất 6 điều kiện đồng thời:
- DC Bus ổn định khi có xung
- Nguồn phụ nuôi CPU & driver đủ dòng
- Driver kích gate đúng – đều – đủ
- Mạch đo dòng không báo sai
- Không có lỗi logic nội bộ
- CPU cho phép RUN
👉 Chỉ cần 1 trong 6 điều kiện sai → không chạy, dù Bus đủ áp.
3. Vì sao DC Bus đủ áp vẫn không chạy?
Vì 90% thợ chỉ đo Bus ở trạng thái đứng yên.
Trong khi CPU kiểm tra:
- Bus khi vừa kích xung
- Bus khi có ripple
- Bus khi dòng tăng đột ngột
👉 Đo sai thời điểm → kết luận sai nguyên nhân.
4. 7 nguyên nhân thực tế khiến DC Bus đủ áp nhưng biến tần không chạy
🔥 Nguyên nhân 1 – Tụ DC Bus ESR cao (rất hay gặp)
Tụ:
- Đo VDC → đủ
- Nhưng ESR cao → sụt áp mạnh khi kích xung
👉 CPU thấy:
“Bus không ổn định” → cấm RUN
Dấu hiệu:
- Bus đủ áp lúc chờ
- RUN là sụt → lỗi / không chạy
- Máy cũ, chạy nóng lâu ngày
👉 Đây là nguyên nhân số 1.
🔥 Nguyên nhân 2 – DC Bus có áp nhưng ripple lớn
Không cần sụt nhiều, chỉ cần:
- Ripple vượt ngưỡng
- Hoặc nhiễu cao tần
👉 CPU hiểu là nguồn không an toàn.
Cách phát hiện:
- Oscilloscope đo trực tiếp Bus
- So với máy chạy tốt
👉 Đồng hồ số không thấy được lỗi này.
🔥 Nguyên nhân 3 – Nguồn phụ nuôi driver yếu
Nguồn 15V / 12V:
- Đo đứng yên đủ
- RUN là sụt
👉 Driver không kích đủ → IGBT không mở → không chạy.
Kinh nghiệm thợ:
Nguồn phụ yếu thì Bus có đủ cũng vô nghĩa
🔥 Nguyên nhân 4 – Driver có xung nhưng không đúng
Có rất nhiều ca:
- Có xung gate
- Nhưng:
- Biên độ thấp
- Deadtime sai
- Pha lệch
👉 CPU phát hiện bất thường → không cho chạy.
👉 “Có xung” ≠ “xung đúng”
🔥 Nguyên nhân 5 – Mạch đo dòng báo sai ngay từ đầu
Mạch đo dòng lệch:
- CPU vừa kích xung
- Đã “thấy” dòng bất thường
👉 Cấm RUN ngay.
Dấu hiệu:
- Không tải vẫn không chạy
- Có thể kèm OC / ERR
🔥 Nguyên nhân 6 – Lỗi logic / bảo vệ nội bộ
Ví dụ:
- Lỗi EEPROM
- Thông số lỗi
- Firmware treo
👉 Không báo lỗi rõ ràng
👉 Nhưng CPU không cho phép RUN
🔥 Nguyên nhân 7 – IGBT hỏng kiểu “chết lưng chừng”
IGBT:
- Không chập
- Nhưng:
- Mở không hết
- Rò
- Mất cân pha
👉 Bus vẫn đủ
👉 Nhưng không tạo được dòng đúng → không chạy.
5. Quy trình kiểm tra đúng khi gặp ca “Bus đủ mà không chạy”
Bước 1: Đo DC Bus khi RUN
- Không đo lúc chờ
- Quan sát sụt & ripple
Bước 2: Kiểm tra tụ DC Bus
- Ưu tiên tụ nghi ngờ
- Đừng tiếc thay thử
Bước 3: Đo nguồn phụ khi RUN
- 12V / 15V / 5V
- Xem có sụt hay nhiễu không
Bước 4: So xung driver 3 pha
- Biên độ
- Deadtime
- Độ trễ
Bước 5: Kiểm tra mạch đo dòng
- Offset
- So pha
Bước 6: Reset / kiểm tra logic
- Clear lỗi sâu
- Kiểm tra EEPROM nếu cần
👉 Làm đủ 6 bước này mới kết luận CPU
6. Những sai lầm kinh điển của thợ khi gặp ca này
❌ Bus đủ áp → bỏ qua tụ
❌ Không đo ripple
❌ Không đo nguồn phụ khi RUN
❌ Kết luận CPU quá sớm
👉 Đây là lý do rất nhiều CPU bị thay oan.
7. Khi nào DC Bus đủ áp mà vẫn nên nghi ngờ nặng?
- Máy chạy nóng lâu ngày
- Tụ phồng nhẹ / đổi màu
- Biến tần công suất lớn
- Máy từng bị sụt áp lưới nhiều
👉 Những ca này tụ chết âm thầm rất nhiều.
8. TMN SOFT xử lý ca “Bus đủ mà không chạy” thế nào?
Tại TMN SOFT:
- Không tin số đo tĩnh
- Luôn đo khi có tải logic
- Ưu tiên mạch nguồn – tụ – driver
👉 Rất nhiều ca:
- Khách nghi CPU
- Đến TMN SOFT chỉ cần xử tụ & nguồn
→ máy chạy lại ổn định.
9. Kết luận của người làm nghề
DC Bus đủ áp không nói lên điều gì nhiều
Điều quan trọng là:
- Bus có ổn định khi làm việc không?
- Driver có kích đúng không?
- CPU có tin tín hiệu phản hồi không?
👉 Sửa biến tần là sửa hệ thống, không phải sửa từng linh kiện.
10. Khi nào nên mang biến tần đến TMN SOFT?
✔ DC Bus đủ áp nhưng không chạy
✔ Đã thay IGBT vẫn không được
✔ Nghi CPU nhưng không chắc
👉 Đừng để đo sai làm thay nhầm
