Chào bạn, sau khi đã thành thạo các phép toán để xử lý con số, chúng ta sẽ bước vào một trong những mảng thực tế nhất của nghề điện tự động hóa: Điều khiển Analog.
Trong thực tế, không phải lúc nào chúng ta cũng chỉ dùng On/Off. Có những lúc bạn cần điều chỉnh tốc độ biến tần từ 0 đến 50Hz, hoặc điều khiển độ mở van theo tỷ lệ 0-100%. Đó là lúc ta cần ngõ ra Analog.
Bài 9: Điều khiển ngõ ra Analog (Lệnh TO)
Để PLC Mitsubishi (dòng FX) giao tiếp với các Module Analog (như FX2N-2DA, FX3U-4DA), chúng ta không thể dùng lệnh MOV thông thường mà phải dùng lệnh TO.
1. Ý nghĩa của lệnh TO
Lệnh TO dùng để ghi dữ liệu từ PLC vào các thanh ghi đặc biệt (Buffer Memory – BFM) của Module mở rộng.
2. Cấu trúc lệnh
TO [m1] [m2] [S] [n]
-
m1: Số thứ tự của Module (tính từ trái sang phải, module sát PLC nhất là K0).
-
m2: Địa chỉ thanh ghi đệm (BFM) bên trong Module cần ghi vào.
-
S: Dữ liệu muốn gửi đi (có thể là hằng số K hoặc thanh ghi D).
-
n: Số lượng từ (Word) muốn ghi (thường là K1).
3. Ví dụ minh họa chi tiết
Bài toán: Bạn có một Module FX2N-2DA (Module xuất 2 kênh Analog). Bạn muốn điều khiển tốc độ biến tần qua kênh 1 bằng cách nhập giá trị từ D100 (giá trị từ 0 đến 4000 tương ứng 0 đến 10V).
Sơ đồ Ladder:
Đoạn mã
|--[ LD M8000 ]---------------------------[ TO K0 K1 D100 K1 ]--|
Giải thích:
-
M8000: Là tiếp điểm luôn đóng khi PLC chạy (Run).
-
K0: Module Analog nằm ngay sát thân PLC.
-
K1: Theo tài liệu của Module FX2N-2DA, thanh ghi BFM #1 là nơi nhận dữ liệu cho kênh 1.
-
D100: Giá trị số bạn tính toán trong PLC để xuất ra (ví dụ 2000 thì biến tần chạy 25Hz).
-
K1: Ghi 1 giá trị duy nhất.
4. Công thức quy đổi (Scaling) quan trọng
Đây là phần “xương máu” mà kỹ thuật viên cần nắm. PLC không hiểu 50Hz, nó chỉ hiểu con số Digital (ví dụ 0-4000).
Bạn phải dùng các lệnh toán học ở Bài 8 để quy đổi:
-
Đầu vào: Tần số mong muốn (0-50Hz) lưu ở D10.
-
Đầu ra Analog: Giá trị gửi đi (0-4000) lưu ở D100.
-
Công thức: $D100 = (D10 \times 4000) / 50$
Ladder thực tế:
-
MUL D10 K4000 D20(Nhân tần số với 4000) -
DIV D20 K50 D100(Chia cho 50 để ra giá trị Analog) -
TO K0 K1 D100 K1(Xuất ra Module)
5. Lưu ý cho dòng FX3U và đời mới
Nếu bạn đang dùng các dòng PLC đời mới hoặc Module tích hợp sẵn trên thân máy, Mitsubishi cho phép dùng lệnh chuyển đổi trực tiếp đơn giản hơn hoặc dùng vùng nhớ đặc biệt (Special Register). Tuy nhiên, hiểu lệnh TO sẽ giúp bạn “trị” được tất cả các dòng máy cũ và các Module mở rộng phức tạp.
6. Mẹo cho dân công trình
Khi đấu nối Analog, hãy luôn sử dụng cáp bọc kim (Shield) và nối đất 1 đầu. Nếu không, tín hiệu Analog sẽ bị nhiễu làm tốc độ biến tần nhảy liên tục, rất hại cho động cơ và cơ cấu cơ khí.
Bạn đã sẵn sàng để đọc dữ liệu từ cảm biến về chưa? Bài 10: Đọc tín hiệu Analog (Lệnh FROM) – mảnh ghép cuối cùng để hoàn thiện vòng điều khiển kín.
