Chào bạn, chúng ta đã đi đến bài cuối cùng trong series cơ bản này. Nếu Bài 9 giúp bạn “ra lệnh” cho thiết bị ngoài, thì Bài 10 sẽ giúp PLC “cảm nhận” được thế giới bên ngoài thông qua các cảm biến áp suất, nhiệt độ, lưu lượng hay biến trở.
Bài 10: Đọc tín hiệu Analog đầu vào (Lệnh FROM)
Lệnh FROM là “người anh em” ngược lại với lệnh TO. Nó dùng để lấy dữ liệu từ các Module Analog Input (như FX2N-4AD, FX3U-4AD) và đưa về các thanh ghi D trong PLC để xử lý.
1. Ý nghĩa của lệnh FROM
Lệnh này truy cập vào vùng nhớ đệm (BFM) của Module mở rộng để đọc các giá trị số (Digital) đã được chuyển đổi từ tín hiệu điện (Analog).
2. Cấu trúc lệnh
FROM [m1] [m2] [D] [n]
-
m1: Số thứ tự của Module (K0 là module đầu tiên bên phải PLC).
-
m2: Địa chỉ thanh ghi đệm (BFM) chứa giá trị đã chuyển đổi (thường từ BFM #5 đến #8 cho 4 kênh đầu vào).
-
D: Thanh ghi đích trong PLC để lưu giá trị đọc được (ví dụ D200).
-
n: Số lượng dữ liệu muốn đọc (thường là K1).
3. Ví dụ minh họa chi tiết
Bài toán: Bạn có một cảm biến áp suất (0-10 bar) xuất tín hiệu 0-10V. Tín hiệu này nối vào Kênh 1 của Module FX2N-4AD (nằm sát PLC). Bạn muốn đọc giá trị này về để hiển thị lên màn hình.
Sơ đồ Ladder:
Đoạn mã
|--[ LD M8000 ]---------------------------[ FROM K0 K5 D200 K1 ]--|
Giải thích:
-
M8000: Luôn đọc khi PLC đang chạy.
-
K0: Module đầu tiên.
-
K5: Theo tài liệu kỹ thuật của FX2N-4AD, BFM #5 lưu giá trị số của kênh 1.
-
D200: Giá trị (thường từ 0-4000) sẽ được lưu vào đây.
-
K1: Đọc 1 kênh duy nhất.
4. Quy đổi ngược (Scaling) từ số ra đơn vị thực tế
Giá trị trong D200 lúc này là con số “vô hồn” (ví dụ 2000). Bạn cần đưa nó về đơn vị Bar để người vận hành dễ hiểu.
-
Giá trị Analog: 0 – 4000
-
Giá trị Áp suất: 0 – 10 Bar
-
Công thức: $Áp suất = (D200 \times 10) / 4000$
Ladder xử lý:
-
MUL D200 K10 D210(Nhân giá trị đọc được với 10) -
DIV D210 K4000 D220(Chia cho 4000 để ra kết quả cuối cùng tại D220)
5. Ứng dụng: Bảo vệ quá áp
Kết hợp với Bài 7 (Lệnh so sánh), bạn có thể lập trình bảo vệ:
LD > D220 K8 -> OUT Y0 (Nếu áp suất > 8 Bar thì bật còi báo động).
6. Tổng kết Series 10 bài học cơ bản
Qua 10 bài viết, bạn đã nắm giữ toàn bộ “vũ khí” để xử lý hầu hết các bài toán tự động hóa trong nhà máy:
-
Logic cơ bản: LD, OUT, SET, RST (Điều khiển On/Off).
-
Thời gian & Số lượng: Timer, Counter (Quy trình sản xuất).
-
Xử lý xung: LDP, LDF (Đếm chính xác).
-
Dữ liệu & Toán học: MOV, So sánh, (+ – * /) (Tư duy thông minh).
-
Tương tác thiết bị: TO, FROM (Điều khiển biến tần, đọc cảm biến).
Mẹo cuối cùng cho anh em thợ máy
Trong thực tế, tín hiệu Analog rất hay bị nhảy số (chao số). Trước khi dùng lệnh FROM, hãy kiểm tra tài liệu module để bật chế độ Average (Lấy giá trị trung bình). Việc này sẽ giúp con số hiển thị trên màn hình HMI đứng yên và chuẩn xác hơn.
Bạn đã hoàn thành khóa học cơ bản! Bạn có muốn mình hướng dẫn thêm về một bài toán tổng hợp (ví dụ: Lập trình hệ thống bơm điều áp dùng biến tần) để vận dụng tất cả các lệnh trên không?
