Hiện tượng máy CNC chạy lần đầu đúng nhưng lần thứ 2 bị lệch (mất tọa độ hoặc không khớp quỹ đạo cũ) dù cùng một mã lệnh là lỗi khá phổ biến. Lỗi này thường do sai số tích lũy hoặc vấn đề cơ khí.
Dưới đây là các bước kiểm tra và hướng xử lý cụ thể:
1. Kiểm tra hệ thống truyền động (Cơ khí)
Đây là nguyên nhân chiếm đến 80% các trường hợp máy chạy không ổn định.
-
Độ rơ (Backlash): Kiểm tra khớp nối giữa motor và trục vít me. Nếu ốc hãm bị lỏng, khi đảo chiều quay để vẽ vòng tròn, motor sẽ quay một đoạn nhỏ trước khi trục vít me thực sự chuyển động.
-
Dây đai (Belt): Nếu máy dùng truyền động đai, hãy kiểm tra xem dây đai có bị trùng hoặc bị mòn răng không. Dây đai lỏng sẽ gây hiện tượng trượt bước khi máy tăng tốc hoặc đổi hướng.
-
Trục vít me và thanh dẫn hướng: Kiểm tra xem có vật lạ, bụi bẩn hoặc thiếu dầu mỡ khiến trục bị kẹt ở một điểm nào đó không.
2. Kiểm tra hệ thống điện và tín hiệu
Nếu cơ khí ổn định, vấn đề có thể nằm ở phần điều khiển:
-
Mất bước (Step Loss): Nếu bạn dùng Motor Bước (Stepper), hiện tượng này xảy ra khi dòng điện cấp cho motor không đủ hoặc tốc độ/gia tốc (Acceleration) thiết lập quá cao, khiến motor không theo kịp xung điều khiển.
-
Cách xử lý: Thử giảm tốc độ cắt và gia tốc trong phần mềm điều khiển xuống 20-30% để xem có còn lệch không.
-
-
Nhiễu tín hiệu: Dây tín hiệu xung (Step/Dir) nếu không có lớp bọc kim chống nhiễu hoặc đi gần dây nguồn công suất lớn (biến tần) sẽ gây ra các xung ảo, làm sai lệch vị trí sau mỗi lần chạy.
-
Khớp nối bị trượt: Đôi khi trục motor quay nhưng khớp nối bị trượt nhẹ trên trục vít me. Hãy đánh dấu một đường thẳng bằng bút lông lên cả trục motor và khớp nối để quan sát xem sau khi chạy xong vạch dấu có còn khớp nhau không.
3. Kiểm tra phần mềm và cấu hình
-
Tọa độ phôi (Work Offset): Đảm bảo rằng sau khi kết thúc chương trình lần 1, máy không tự động thay đổi tọa độ gốc hoặc có lệnh dịch chuyển tọa độ (G52, G92) ẩn trong mã code.
-
Điểm Home: Hãy thử cho máy về Home (G28) trước khi chạy lần 2. Nếu sau khi về Home mà chạy lại vẫn lệch, chứng tỏ lỗi nằm ở việc truyền động trong quá trình gia công bị sai lệch tích lũy.
Quy trình loại trừ nhanh:
-
Vạch dấu: Đánh dấu vị trí trục motor, khớp nối và bàn máy.
-
Chạy không tải: Cho chạy lặp lại đường tròn đó nhiều lần nhưng không cắt phôi. Nếu chạy không tải mà không lệch, lỗi do lực cắt quá lớn gây mất bước hoặc rung động cơ khí.
-
Giảm tốc: Giảm tốc độ xuống mức cực thấp. Nếu hết lệch, bạn cần tăng dòng điện cho Driver motor hoặc giảm gia tốc trong cấu hình máy.
Nếu máy của bạn dùng Servo Motor mà vẫn bị lệch, hãy kiểm tra lại thông số bù sai số (Backlash Compensation) trong phần mềm điều khiển (như Mach3, NC Studio, GRBL…).
